Tiyatro sahnesinde ışıklar yandığında gözler oyunculara çevrilir; alkışlar, replikler ve büyüleyici anlar seyircinin hafızasında yer eder. Oysa sahnenin asıl ritmi, perde arkasında atar. Her adımın kusursuz görünmesi, her anın zamanında yaşanması ve oyunun akışının sekteye uğramaması için görünmeyen bir emek, titiz bir organizasyon ve güçlü bir koordinasyon gerekir. Disiplin, hız, sezgi ve kriz anlarında soğukkanlılık… Onun dünyasında her detay bir bütünün parçası ve her an, oyunun kaderini belirleyebilecek kadar önemli. İşte tam da bu noktada, sahnenin arka planındaki o görünmez düzeni kuran isimlerden biri: Alişan Kurt; bir oyunun perde arkasında neler yaşandığını, sahne arkasının görünmeyen dinamiklerini ve tiyatronun gerçek yükünü omuzlayan bir ismin gözünden bu büyülü dünyanın bilinmeyenlerini konuşuyoruz. Perde açılmadan önce başlayan o görünmez hikâyeye birlikte adım atıyoruz.
Öncelikle Sizi Tanıyabilir Miyiz? Tiyatro Yolculuğunuz Nasıl Başladı?
“Merhabalar. Ben Alişan Kurt, Quart Tiyatro Sahne Cafe’nin işletmecisiyim. Sanatı sadece izlenen değil, yaşayan ve solunan bir deneyim haline getirme vizyonuyla yola çıktım. Tiyatroya olan tutkum, sanatın iyileştirici ve dönüştürücü gücüne olan inancımla başladı. Quart çatısı altında, Eskişehir’in sanat iklimine katkı sunmak adına pek çok projeye öncülük ediyorum. Amacım, tiyatroyu hayatın tam merkezinde konumlandırmak”.
Sahne Amiri Olmak Tam Olarak Ne Anlama Geliyor?
“Sahne amiri, tiyatronun orkestra şefi gibidir. Perde açılmadan önce ve kapandıktan sonra geçen sürenin, teknik akışın ve oyunun disiplininin yegane sorumlusudur. Sahne amiri, karmaşık bir yapının içindeki düzeni kuran, aksaklıkları daha gerçekleşmeden sezebilen ve sahne üzerindeki büyünün kesintisiz devam etmesini sağlayan kişidir”.
Sahne Arkasında Görünmeyen Ama Kritik Olan Görevlerinizden Biraz Bahseder Misiniz?
“Görünmeyen kısımlar, aslında tiyatronun bel kemiğidir. Işık ve sesin doğru saniyede tetiklenmesi, dekorun yerleşimi, oyuncuların psikolojik hazırlığı ve teknik ekibin koordinasyonu… Bir izleyici için akıcı görünen o iki saatlik oyunun arkasında, dakikası dakikasına planlanmış, prova edilmiş ve her an tetikte bekleyen devasa bir operasyon süreci var”.
Bir Oyunun Sahneye Çıkma Sürecinde Sizin Rolünüz Hangi Aşamada Başlıyor, Nasıl İlerliyor?
“Süreç, aslında metin seçimi ve provaların ilk günüyle başlar. Sahne amiri olarak benim rolüm, yönetmen ve oyuncularla bir araya gelip oyunun teknik ihtiyaçlarını analiz etmekle başlar. Provalar ilerledikçe teknik gereksinimleri sahneye adapte eder ve oyunun genel akışını bir ‘işletim sistemi’ gibi kurgularız”.
Tiyatro Organizatörlüğü İle Sahne Amirliği Arasında Nasıl Bir Denge Kuruyorsunuz?
“Bu iki rol birbirinden beslenen ama farklı yetenekler gerektiren alanlar. Organizatörlük; büyük resmi görmek, kitlelere ulaşmak ve yapıyı ayakta tutmakla ilgili. Sahne amirliği ise anı yönetmekle ilgili. Dengeyi, her iki alanda da ‘çözüm odaklı’ olmayı merkeze alarak kuruyorum. Organizasyonel kaosu, sahne disipliniyle yönetiyorum”.
Bir Organizasyon Sürecinde Karşılaştığınız En Büyük Zorluklar Neler Oluyor?
“En büyük zorluk, insan faktörü ve teknik değişkenlerdir. Her oyuncunun enerjisi, her teknik ekipmanın performansı farklıdır. Ancak tiyatroda hiçbir şeyin ‘sabit’ olmadığını kabul etmek, bu zorlukları aşmanın ilk kuralı. Beklenmedik durumlara karşı her zaman bir B ve C planımız olmalı”.
Kriz Anlarında (Örneğin Teknik Aksaklıklar, Oyuncu Gecikmeleri) Nasıl Bir Yönetim Sergiliyorsunuz?
“Kriz anında en önemli şey soğukkanlılığı korumaktır. İzleyici o anın ‘kaza’ olduğunu değil, oyunun bir parçası olduğunu hissetmeli. Teknik bir sorun yaşandığında, ekibin paniğini yönetmek ve odağı tekrar sahneye çekmek, kriz yönetiminin temelidir”.
Sahne Arkasında Disiplin Ve İletişim Sizce Ne Kadar Önemli? Ekiple Bu Bağı Nasıl Kuruyorsunuz?
“Disiplin ve iletişim olmazsa, tiyatro sadece bir tesadüfler silsilesi olur. Ekiple bağımı, onlara güven duyarak ve görev tanımlarını netleştirerek kuruyorum. Ortak dilimiz sanat olduğu için, birbirimizi anlamak ve empati kurmak, disiplini zoraki değil, doğal bir süreç haline getiriyor”.
Çalıştığınız Ekiplerde En Çok Önem Verdiğiniz Özellikler Nelerdir?
“Sadakat, disiplin ve çözüm odaklı zihin yapısı. Sanat, kolektif bir çabadır. Yetenekli olmak önemlidir ama bir ekip oyuncusu olmak ve kriz anlarında sorumluluk alabilmek, benim için yetenekten bir adım öndedir”.
Bugüne Kadar Sizi En Çok Etkileyen Ya Da Unutamadığınız Bir Sahne Arkası Anınız Var Mı?
“Kariyerimde hem duygusal hem de profesyonel anlamda unutamadığım birkaç özel an var. Bunlardan ilki, Türkiye’de bir ilki gerçekleştirerek, tarihi bir kilisenin dokusunda tiyatro gösterisi organize ettiğim süreçti. Alışılagelmiş sahne sınırlarının dışına çıkmak, o tarihi mekanın kendine has akustiğini ve ruhunu tiyatro sanatı ile buluşturmak; hem lojistik hem de duygusal anlamda büyük bir meydan okumaydı. Bunun yanı sıra, Quart Altın Sanat Ödül Töreni’nde yaşadığım anlar da paha biçilemez. Hakan Altıner, Altan Erkekli, Ayşen İnci, Halil Ergün, Eser Eyüpoğlu ve Devrim Özkan gibi tiyatro ve sinema dünyasına büyük değer katan isimleri ağırlamak, onlarla aynı projede buluşmak ve bu ödül törenini gelenekselleştirirken onların takdirini kazanmak, profesyonel hayatımdaki en unutulmaz tecrübelerden oldu”.
Türkiye’de Tiyatro Organizasyonu Sizce Ne Durumda? Geliştirilmesi Gereken Yönler Neler?
“Türkiye’de tiyatro, son yıllarda büyük bir yükselişte. Ancak profesyonelleşme konusunda daha fazla inisiyatif almamız gerekiyor. Eskişehir’de, ilk kez hayata geçirdiğim ve bu yıl 3. kez düzenlediğim ‘Quart Altın Sanat Ödül Töreni’ ile sektördeki emeği taçlandırmayı ve yerel sanat üretimini ödüllendirmeyi hedefliyorum. Şehrimizde ilk defa yapılan bu tarz kapsamlı organizasyonların, hem amatör hem de profesyonel tiyatroların motivasyonunu artırdığına inanıyorum. Eksik olan kısım, bu tür yerel üretimlerin daha geniş kitlelere ulaştırılacak ağların kurulmasıdır”.
Gelecek Projeleriniz Ve Hedefleriniz Neler? Tiyatro Adına Hayal Ettiğiniz Bir Nokta Var Mı?
“Heyecan verici bir aşamadayız. Şu an en büyük odağım, ‘İz Bırakanlar’ adını verdiğim yeni söyleşi programımız. Tiyatro dünyasının duayenlerini izleyiciyle buluşturacağımız bu serinin ilk konuğu, 28 Nisan’da çok değerli Ali Poyrazoğlu olacak. Hayalim, Quart’ın sadece bir sahne değil, Eskişehir’de sanatın nabzının attığı, yaşayan bir ekol ve merkez olması”.
Genel Yayın Yönetmeni : Murat Karakaş
