İyi olmak kolaydır, zor olan adil olmaktır “Adalet Sizsiniz” Tiyatro oyunu yorumu

Dün akşam Cemil Candaş Kent Kültür Merkezi’nde altı sezondur sahnelerden sahnelere taşınan Tek perdelik bir oyun olan“Adalet, Sizsiniz” oyununu izleme fırsatı yakaladım. Oyun bize “elinizi vicdanınıza koyup söyleyin, adalet var mı?” diye soruyor. Bunu da şu an günümüzdeki adalet sistemi üzerinden değil  M.Ö. 5. yüzyılda Atina’da, Beş Yüzler Meclisi’nin ölüme mahkûm ettiği düşünür Sokrates, 1633 yılında Roma’da, Engizisyon’un müebbet hapse mahkûm ettiği bilim adamı Galileo ve 1927 yılında Boston’da, adaletin ölüme mahkûm ettiği iki İtalyan göçmen işçi Sacco ile Vanzetti’nin “Gerçek” hikayelerindeki adalet sistemi üzerinden seyirciye aktarıyor.

Yoruma geçmeden önce; Adalet nedir tanımı ile başlayalım adalet, hakkın gözetilmesi ve yerine getirilmesi anlamına gelir. Adalet kavramı temelde hukuk kurallarına uygunluğu içerir. Öte yandan, adalet insanların toplum içindeki davranışlarıyla ilgili olduğundan ahlak ve din kurallarıyla da ilişkilidir. Adalet, sadece yargı yoluyla gelmez. Toplumun hak ve hukukuna saygılı olmak ve onlara dokunmamak suretiyle gelir. Bizim adaleti sorguladığımız şu günlerde bence İzlemeden geçmeyin.

Oyun; Yargının siyasallaştığı üç tarihi olayı, Rutkay Aziz ve Taner Barlas’ın muhteşem yorumlarıyla sahneye taşıyor. M.Ö. 5. yüzyılda Atina’da, Beş Yüzler Meclisi’nin ölüme mahkûm ettiği düşünür Sokrates, 1633 yılında Roma’da, Engizisyon’un müebbet hapse mahkûm ettiği bilim adamı Galileo ve 1927 yılında Boston’da, adaletin ölüme mahkûm ettiği iki İtalyan göçmen işçi Sacco ile Vanzetti’nin itibarlarının, haksız mahkûmiyet kararlarının kaldırılmasıyla, yıllar sonra bu masumların haklarının iade edildiğini vurgulayan oyunun yönetmenliğini de, Usta oyuncular Rutkay Aziz ile Taner Barlas’ın Ümit Denizer ile birlikte kurdukları“Perdeci Oyuncuları” üstleniyor. Ümit Denizer’in kaleme aldığı ve tam adı“Adalet, Sizsiniz (Sokrates, Galileo, Sacco, Vanzetti)” olan oyunun; sahne tasarımı ve kostümleri Metin Deniz imzasını taşırken, kukla uygulamaları ise Bülent İşcan tarafından gerçekleştiriliyor. Oyun, henüz sahnelenmeden, tiyatro dalında 2012 Cevdet Kudret Edebiyat Ödülü’ne layık görüldü.

Genel bilgileri geçtikten sonra gelelim yoruma; Ümit Denizer, “Adalet, Sizsiniz” ile insanın insanlık İçin söyleyeceği sözü olduğuna inanan bir yazar olarak karşımıza çıkarken, yaşananlara tepkisi belirgin olmasına rağmen sağlı sollu girmemiş, bu üç olayın aktarımına aracılık yapmakla yetinmiş. Rutkay Aziz ve Taner Barlas gibi iki muhteşem oyuncunun performansını canlı izlemek enfes bir duygu. Usta sanatçılar rollerini çok iyi benimsemişler dolayısıyla çok sıcak, samimi bir oyun ortaya çıkmış.Rutkay Azizin, Sokrates tiplemesinde karakterin söylevci üstünlüğünü yorumunda diğer yorumcular gibi eksik kullandığını düşümüyorum. Sokrates’in karşı karşıya bulunduğu sorunsala göre kendisini gizlemesi ya da göstermesi, temkinli davranması ya da yerine göre temkinli davranıyormuş etkisi yaratmasıgayet iyi algılandı seyirci tarafından. Diğer karakterlerde de izleyiciler tarafından büyük övgü aldı.Taner Barlas oyunun diğer kahramanıydı, oyunun birinci bölümünde ustalığıyla oyunu bir belgesel tadında sundu biz seyircilerine.  Rutkay Aziz ve Taner Barlas’ın muhteşem yorumları alkışa özel olarak hak kazanmakta. Dekor, ışıklandırma çok başarılı. Usta Sahne Tasarımcısı Metin Deniz, bir araya getirilmiş parçalardan ortaya çıkan yorumu vurgulayan, zenginlik katan, teknik olarak da iki oyuncuya sahne üzerinde rahatlık sağlayan bir ortam yaratmış.Beş yüzler Meclisi ve Engizisyon Mahkemesi üyelerini beş insan maketi ile simgelemesi, üyelerin düşünce engelli olmalarını  insan maketlerini tekerlekli sandalyelere oturtarak vermesi oyunun başarı grafiğinin yükselmesine büyük katkı sağlamış. Yine Metin Deniz imzasını taşıyan dönem kıyafetleri bana göre iyi tasarlanmıştı.

Sonuç olarak : “Adalet Sizsiniz”, izlenmesi gereken oyunlar listenizde olması gereken altmış saniyelik mükemmel bir seyirlik.

Genel Yayın Editörü : MURAT KARAKAŞ